Küresel piyasalar, ABD ekonomisinden gelen zayıf veriler ve buna bağlı artan faiz indirimi beklentileri ile ticaret savaşlarının yarattığı durgunluk korkusu arasında sıkışmış bir görünüm sergiliyor. Yatırımcılar için normalde pozitif bir sinyal olan “faiz indirimi” beklentisi, bu kez ekonomik yavaşlama endişelerinin gölgesinde kalarak borsalardaki satışları durdurmaya yetmedi.
Zayıf Veriler Fed’i İşaret Etti, Piyasalar İnanmadı
Haftanın en önemli verisi olan ABD tarım dışı istihdam raporu, Temmuz ayında beklentilerin oldukça altında, yalnızca 73 bin kişilik bir artışa işaret etti. Önceki aylara ait verilerin de aşağı yönlü revize edilmesi ve ISM İmalat PMI datasının son 9 ayın en düşük seviyesine gerilemesi, piyasalarda Fed’in Eylül ayında faiz indirimine gitme olasılığını %86’ya kadar yükseltti. Ancak bu gelişme, borsalara beklenen desteği sağlayamadı. Yatırımcılar, Fed’in bu adımını bir canlanma hamlesinden ziyade, kötüleşen ekonomik koşullara karşı zorunlu bir tepki olarak algıladı ve majör ABD endeksleri günü satış baskısı altında tamamladı.
Tarife Endişesi ve Korku Endeksinde Tırmanış
Piyasalardaki negatif havanın ana nedeni, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı yeni gümrük tarifelerinin yarattığı belirsizlik oldu. ABD Ticaret Bakanlığı, yeni tarifelerde Türkiye’ye uygulanan verginin (%10’dan %15’e) diğer ülkelere kıyasla daha sınırlı artırıldığını belirtse de, küresel ticaret zincirine yönelik bu tehdit, genel risk iştahını bitirdi. Bu korkunun en somut göstergesi ise VIX (oynaklık) endeksi oldu. VIX, 3.7 puanlık sert bir artışla 20.38 seviyesine tırmanarak, en son savaş risklerinin fiyatlandığı Haziran ayı zirvesine yaklaştı. Bu durum, piyasalardaki panik havasının ciddiyetini gözler önüne serdi. Fitch Ratings’in Türk sanayi şirketlerinin kredi profillerinin 2025’te baskı altında kalacağına dair uyarısı da bu endişeli ortama eklenen bir başka negatif faktör oldu.
Avrupa ve Asya’da Karışık Seyir
Küresel satış dalgası Asya’ya da yansıdı. Japonya öncülüğünde Pasifik piyasaları satıcılı bir seyir izlerken, Çin ve Hong Kong borsaları pozitif ayrışmayı başardı. Avrupa’da ise, Almanya ve Euro Bölgesi’nde beklentilerin bir miktar üzerinde gelen enflasyon verilerine rağmen, İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz indirimine hazırlandığına yönelik beklentilerle karışık bir seyir izlendi.